De storm na de ontdekte fotomanipulaties van Jean-Pierre Jans en Sjoerd Hilckmann is nog niet geluwd. Er is veel discussie of wat nu wel en wat nu niet mag. Dat merkte ik ook tijdens mijn gesprekken met Mark Kohn en Reyer Boxem. Dat onderdelen toevoegen of weghalen uit een journalistieke foto niet goed te keuren is, daar is men het wel eens. Maar wat nu met de overdreven opgevoerde contrasten in een foto? Mag dat wel, of niet? Ik ben zeker niet de enige die na aan het denken is wat de grenzen nu zijn. En waar hij zich nu bevindt. Ben ik over de rand bezig, of niet? In De Journalist wordt het thema ook weer aangeboord. Uiteraard komt Eduard de Kam van het NIDF er uitgebreid aan het woord. Niet alleen geeft hij een paar richtlijnen waaraan je een mogelijke manipulatie kunt herkennen, hij pleit ook voor een beroepscode voor fotojournalisten. Daarin zou dan moeten staan dat beeldbewerking vooraf (de keuze van je objectief en standpunt) is toegestaan en alles wat achteraf gebeurd niet toegestaan is. Dus ook geen doordrukken of tegenhouden. Fotojournalisten moeten volgens de code ook in RAW werken, zodat er eventueel een bewijs is dat er niets uit de foto is verwijderd of is toegevoegd. Een beroepscode lijkt mij op zich geen slecht idee. Alleen zie ik de grens niet zo strak als De Kam. Ik vind dat doordrukken, aanpassen van contrasten en kleur tot de toegestane bewerkingen vallen. De foto die Reyer Boxem gisteren maakte in Ter Apel werd duidelijk beter van de bewerkingen, die allemaal binnen mijn grenzen vallen. Ik zou zelf de foto niet zo hebben bewerkt, maar dat is een ander verhaal. Door de bewerkingen kun je ook een stempel drukken als fotograaf. Dat is ook in de fotojournalistiek zeker niet slecht. Als we alleen foto's rechtstreeks uit de camera zouden kunnen gebruiken, dan wordt het wel allemaal saai. Maar ik moet toegeven dat het geen duidelijke grens is, er is een grijs gebied. Dat blijft en het RAW bestand kan dan eventueel als hulp dienen. Al is het maf dat je vooraf al moet kunnen bewijzen dat je iets niet gedaan hebt. Eduard de Kam doet ook een beroep op de sociale controle van de beroepsgroep. Als je een foto ziet, waarvan je weet dat het niet kan kloppen omdat je daar zelf ook was, dan moet je aan de bel trekken vindt hij. Edwin Smulders heeft dat ooit gedaan bij een foto van Pim Ras. Dat Eduard de Kam zo stellig is, heeft voor een groot deel te maken met zijn liefde voor het vak. In De Journalist zegt hij " Ik wil weer onbevangen naar foto’s kunnen kijken, met plezier en zonder wantrouwen". En dat lukt hem tegenwoordig steeds moeilijker. Mij overigens ook, maar stel me nog graag naïef op als het even kan.

Naar aanleiding van alle discussies houden Het Parool en De Journalist een discussieavond op 23 februari in het Parooltheater aan de Sint Pieterspoortsteeg 33 in Amsterdam. Het debat begint om 21:00 en toegang kost € 7,50.

Trefwoorden: fotografie, fotojournalistiek, Photoshop, manipulatie, beeldbewerking, Jean_Pierre_Jans, Sjoerd_Hilckmann, Reyer_Boxem, Eduard_de_Kam

Eduard de Kam kan zelf niet fotograferen vandaar dat hij onbevangen naar foto’s wil kijken van anderen. En RAW werken is onzin aangezien de camera zelf al 14 Bits is en de volgende is 16 Bits. Ik heb nog nooit een negative moeten overleggen als bewijs. Het scanne van foto's en bewerken is al 18 jaar oud ik heb zelf nog foto's met de Hasselblad scanner verstuurd !! Er moeten fotoredacteuren komen die het werk van de fotografen controleren niet de fotografen onderling. Dat krijg je nu met bezuinigingen geen vaste fotografen geen constante levering van beelden die goed en echt zijn. En het bewerken is alleen van toepassing voor journalistieke of nieuws fotografie, maar bij stock kan het wel journalistieke of nieuws fotografie is maar 23 % van de fotografie die aan gelevert wordt moeten we daar nou regels voor maken ik dacht het niet de fotograaf moet een ethiek hebben en die moet ondersteund worden door de fotoredactie.

Eduard de Kam is dat die zelf gekroonde amateur photoshop-goeroe uit de middeleeuwen? Laat die man eens met de tijd meegaan... Natuurlijk moet er bewerkt blijven worden. Iedereen weet wel wanneer er een grens overschreden word. Iets weghalen of toevoegen gaat natuurlijk te ver. Maar doordrukken, contrast aanpassen en kleuren bewerken moet kunnen, het geeft ons de kans om een eigen stijl aan de foto's mee te geven. Laten we niet vergeten dat en in de doka ook gradaties in papier waren en dat doordrukken net zo goed tot de mogelijkheden behoorde. Als je echt dingen anders laat zien dan ze zijn weet je dat donders goed. (ook flitsen is eigenlijk geen werkelijkheid, terwijl dat wel algemeen geaccepteerd word) Onzinnig idee om je foto's langs een soort keuring te laten gaan, plus dan zou je iedereen moeten gaan verplichten om op RAW te werken terwijl ik persoonlijk liever zelf kies wanneer ik op RAW of JPG werk. Diegene die wel vaker de zaak belazerd zal vroeg of laat wel door de mand vallen...

Ik blijf dit ook een moeilijk punt vinden. Mag je in een journalistieke foto de randjes verzachten om het midden van de foto er beter uit te laten komen? Iedereen zal nu nee zeggen... Mag je dan een Lensbaby gebruiken om de foto te maken en zo een RAW bestand te hebben dat onbewerkt uit de camera komt rollen en hetzelfde effect geeft? Nu gaat men twijfelen. De nieuwe Olympus E-30 heeft een pinhole functie en geeft hetzelfde effect gewoon vanuit de camera. Mag dat?

Je kunt het denk ik niet meer zo zwart wit zeggen als het nu gezegd wordt. Ik denk dat een uitgave de stijl van de foto's bepaald. In de telegraaf komen nu eenmaal andere foto's te staan als in het NRC en de Echo doet het weer anders. Als de redactie achter de fotograaf en zijn stijl staat en de krant eerlijk is, heb ik er geen moeite mee.

Herinner mij ineens een prachtig wit paard tegen een achtergrond van donkere paarden en een flink doorgedrukte hemel. Prachtige foto...

Het is grote onzin om RAW als dit-is-echt-niet-bewerkt-hoor bewijs te gebruiken. RAW zelf is namelijk prima te bewerken.

Erg conservatieve man die De Kam. Wat een onzin dat je zelfs het contrast of de kleur niet zou mogen aanpassen. Dat zijn echt standaardbewerkingen van de fotojournalist en vergelijkbaar met hoe er vroeger gewerkt werd. En dan moet iedereen verplicht met RAW werken? Hoe ga je dat controleren? Een commissie instellen? En de fotografen die op film werken, vergeten we dan zeker?
Ik denk dat iedereen wel aanvoelt wat te ver gaat (clonen bijvoorbeeld). Als je echt zo principieel bent, pak dan de hele journalistiek aan, want de schrijvende pers is nog veel erger.

Misschien moeten jullie deze commentaren dan ook doorplaatsen onder het originele artikel in De Journalist, anders komt de kritiek natuurlijk nóóit aan...