Naar aanleiding van de manipulaties van voormalig Volkskrant fotograaf Jean-Pierre Jans heeft Eduard de Kam van het NIDF de jury van de Zilveren Camera een cursusje beeldmanipulatie gegeven. Aan de hand van diverse voorbeelden (met een aantal instinkers) werd besproken hoe je manipulatie moet herkennen. Na de discussie over legerfotograaf Sjoerd Hilckmann vorig jaar, heeft de jury weer een leuke discussie. Want waar ligt de grens van manipulatie? Volgens secretaris en Trouw fotograaf Werry Crone is de grens helder, zegt hij in Trouw: "Je moet de lezer niet belazeren". En dat betekent dat je niets moet weghalen of toevoegen en ook enscenering is volgens Crone uit den boze. Dat ben ik helemaal met hem eens. Eduard de Kam vindt ook het overdreven toevoegen van contrast uit den boze omdat het "een glijdende schaal is waarin schoonheid de waarheid verdringt", zo zegt hij in Trouw. De gewraakte fotojournalist Jean-Pierre Jans ziet het anders en lijkt indirect toe te geven te manipuleren. "De nieuwste camera’s vangen zes beelden per seconde. Wat is dan het beslissende moment? Als je de beste beelden uit de zes samenvoegt, heb je alsnog die ene, beslissende seconde", stelt hij. Tja, denk ik dan, volgens mij heb je het vak niet echt begrepen. Als je steeds niet op het goede moment drukt, ben je misschien niet zo goed als je denkt. Als je graag beelden samenvoegt, dan zijn er genoeg andere takken van fotografie waarin je je ei kwijt kunt. In mijn ogen is het samenvoegen in fotojournalistiek nog steeds uit den boze.
Jans spuit overigens ook zijn gal in HP/De Tijd, waar hij ook voor fotografeert. En hij houdt het verhaal van zijn shoppende neefjes ook hier vol. Volgens HP/De Tijd gaat Jans een cursus Photoshop volgen. Dat zou misschien wel zinvol zijn.

Trefwoorden: fotojournalistiek, fotografie, manipulatie, Zilveren_Camera, Jean_Pierre_Jans, Werry_Crone

Ik sluit me aan bij Eduard de Kam: 'Het typische van het ambacht fotografie is dat je één moment vastlegt'. Misschien is zo'n 5D met HD-video iets voor Jans.

Ik vraag me bij al die waarheidszin altijd weer af waarom ooit zwartwit foto's wel als waar geaccepteerd zijn. Elke foto is hoe dan ook een manipulatie van de werkelijkheid, alleen al door de keuze van moment en uitsnede. Er is hier geen goed/fout, een foto is een subjectief en gemanipuleerd beeld. De enige mogelijke discusie is in hoeverre een foto een bepaalde situatie recht doet, en dat blijft een glijdende schaal. Zeg eerlijk wat je gedaan hebt de vlammen van de brand doorgedrukt (vroeger) of bijgekleurd (nu) omdat dit de indruk die ik van een brand had beter weergeeft...